Publiceren stress tests spaanse banken gevaarlijk
Geruchten over een Spaanse bailout hebben de Spaanse overheid ertoe gebracht om te besluiten de stress tests van alle Spaanse banken te publiceren, inclusief de 45 spaarbanken. Veel analisten en beurshandelaren en forex traders noemen dit een een gevaarlijk idee, niet alleen voor Spanje, maar voor heel Europa.
Nadat gisteren de Spaanse krant 'El Economista' rapporteerde dat er een Spaanse bailout van 250 miljard euro in de maak zou zijn, rommelt het weer op de financiele markten. De koers van de euro zakte in op de forex markt en de yield op Spaanse staatsobligaties steeg tot het hoogste percentage in de elf jaar dat de euro bestaat.
Dat er inderdaad een bailout van Spanje op komst zou zijn is zowel door de Spaanse overheid als door het IMF en de EU resoluut ontkend. Olli Rehn, Europese commissaris van economische zaken: "All I can say is that the story is rubbish."
De geruchten groeiden nadat bekend werd dat de IMF directeur Dominique Strauss-Kahn begin deze week in gesprek was geweest met de Spaanse premier Zapatero. Daarover zei Strauss-Kahn gisteren: "Tomorrow I go to Italy. Are there such rumors about Italy? I was in Belgium a week ago. Were there such rumors on Belgium?"
Het antwoord is nee, maar deze landen verkeren dan ook in een andere situatie dan Spanje -alhoewel Italie er ook niet heel rooskleurig voor staat. Spanje gaat gebukt onder een werkeloosheid van 20% en een volledig ingestorte en daarvoor overmatig opgeblazen onroerend goed sector. Niemand weet precies voor hoeveel Spaanse banken in het schip zitten voor slechte Spaanse onroerend goed leningen, maar het gaat om tientallen, wellicht honderden miljarden zeker.
Het Spaanse begrotingstekort voor 2010 is 8.1%, maar vooral de economische groei cijfers van Spanje baren zorgen. Er zijn aanwijzingen dat Spanje weer af zal glijden naar een (double dip) recessie. Zonder economische groei zullen de zware bezuinigingsmaatregelen die de Spaanse regering vorige week heeft afgekondigd alleen nog maar zwaarder op de economie drukken, wat het gevaar van deflatie en langdurige negatieve economische groei vergroot.
De geruchten over een Spaanse bailout brengen een nieuw gevaar voor Spanje mee, namelijk snel oplopende rentes (en dus oplopende kosten) over nieuw uit te geven staatsobligaties. De rente over Spaanse staatsobligaties met een looptijd van 10 jaar is de afgelopen maand al met een volle procent punt (100 basis points) opgelopen, voordat de geruchten over een Spaanse bailout de kop op staken. Dit heeft deels te maken met het moeten redden door de Spaanse Centrale Bank van de Spaanse spaarbank Cajasur.
Om erger te voorkomen heeft de Spaanse overheid gisteren besloten om de stress tests voor alle Spaanse banken binnenkort te publiceren. Gevraagd naar de termijn antwoordde een woordvoerder van de Spaanse Centrale Bank: "short term".
Francisco Gonzalez, van de op een na grootste Spaanse bank, Banco Bilbao Vizcaya Argentaria SA: "Europe needs this because the markets are asking for it."
Het publiceren van stress tests uitgevoerd op banken is niet nieuw. De VS publiceerde een jaar geleden ook stress tests van financiele instellingen, maar die waren er op gericht om de markten gerust te stellen. Dirk Becker, analist bij kepler Capital Markets: "What came out was reasonable, but it was more PR and psychology and the Europeans don't do that kind of thing."
En daar wringt de schoen, want wanneer Spanje stress tests publiceert over zijn banken, zal de druk voor andere Europese landen om hetzelfde te doen toe nemen. Volgens Josef Ackermann, CEO van Deutsche Bank, zou dat "very, very dangerous" zijn, tenzij het mechanisme om Europese banken te beschermen tegen bank runs van te voren klaar stonden.
Dergelijke, sterk gecoordineerde actie, zo is de afgelopen maanden opnieuw gebleken, is niet Europa's sterkste kant. Het eens worden over gezamenlijke stress tests op Europese banken wordt bovendien bemoeilijkt door het versplinterde Centrale Bank landschap in Europa, waarin -hoewel er ook een Europese Centrale Bank is- ieder land nog steeds zijn eigen Centrale Bank heeft, die uiteindelijk gaat over de financiele stress tests in het eigen land. Dat betekent dat wanneer er verschillende soorten stress tests worden uitgevoerd, ook de resultaten sterk van elkaar kunnen afwijken, wat de onrust op de financiele markten eerder zou vergroten dan wegnemen.
Verschillende Centrale Bank directeuren hebben echter al aangegeven niet geheel afwijzend tegenover stress tests op hun banken te staan. Nout Wellink van DNB zei vorige week in Wenen nog dat het "geen slecht idee zou zijn", zo lang overheden maar garant staan voor de banken. Ook Mario Draghi, van de Centrale Bank van Italie gaf eerder deze maand aan dat stress tests "would clear the air".
Maar de private sector lijkt lang zo zeker niet te zijn van de voordelen. De British Bankers' Association meldde in een statement dat het publiceren van stress tests zouden kunnen leiden tot een "run on a perfectly sound bank" . En ook de Duitse BdB vereniging van banken heeft aagegeven dat het publiceren van dit soort data de deur open zetten naar "misinterpretation".
Bovendien gaat Europa toch al gebukt onder de souvereign debt crisis, waarbij verschillende landen zelf onder vuur liggen. Als een land als Griekenland stress tests over haar banken publiceert, zouden de spaarders en grote corporate klanten dan genoegen nemen met de garantie van de overheid dat de banken beroep kunnen doen op extra kapitaal bij de Griekse overheid? Zouden rekeninghouders en aandelenhouders daar genoegen mee nemen als het gaat om Spaanse banken, Italiaanse banken, Ierse banken? Niemand die het weet.