EU leiders komen vandaag opnieuw bijeen in Brussel - de 14e crisis top in 21 maanden - om de uitbreiding van de europese schuldencrisis voor eens en altijd een halt toe te roepen. De euro crisis die begon bij Griekenland, vervolgens doortrok naar Ierland en Portugal, en nu aan de poorten van Italie en Spanje staat.
De 1h forex grafiek voor de EUR/USD laat over de afgelopen uren alvast een duidelijk driehoekspatroon zien, met pieken en dalen die steeds dichter bij elkaar komen te liggen, een patroon dat de besluiteloosheid van de markt weergeeft.
De koers van de euro noteert rond 9.15 Nederlandse tijd $1,3934, wat duidt op een relatief optimistische stemming op de forex ten aanzien van de kans dat er vandaag voldoende knopen zullen worden doorgehakt in Brussel om het opbreken van de euro te voorkomen.
In de hele wereld worden de ontwikkelingen in Brussel op de voet gevolgd, want er staat veel op het spel. Wanneer de leiders van de eurozone landen vandaag opnieuw onvoldoende maatregelen zouden nemen, zal de rente op Italiaanse en Spaanse staatsobligaties waarschijnlijk snel op beginnen te lopen. De volgende fase zou een bankrun op Italiaanse banken kunnen zijn, waarna de situatie snel onbeheersbaar wordt.
In commentaar van Timothy Geithner, de Amerikaanse minister van financien, klonk gisteren onrust door: "Europe must deliver on the commitments they've made. They're saying a lot of the right things and tehy're clearly working on it and they're moving with a greater sense of urgency. That's all welcome, but until we see what they come together with, it's a little hard to evaluate."
Hete Hangijzers
Lastige punten op de EU concentreren zich rond de afschrijvingen die banken 'vrijwillig' zullen moeten accepteren op Griekse staatsobligaties, de vergroting van het Europese noodfonds (EFSF) en de economische hervormingen die Italie volgens o.a. Duitsland en Frankrijk moet doorvoeren.
De banken accepteerden in juli een afschrijving ('haircut') van 21%, maar om de schuldenlast voor de Grieken dragelijk te maken zal dat een stuk meer moeten zijn. Duitsland wil tussen de 50% en 60%, de banken willen niet verder gaan dan 40%. De EU kan de banken ook dwingen om meer afschrijving te accepteren, maar in dat geval zou er sprake zijn van een Grieks faillisement, met allerlei nog veel vervelender gevolgen.
Bij de vergroting van het noodfonds (EFSF) is de vraag in de eerste plaats hoe gaat het vergroot worden en in de tweede plaats met hoeveel. De eurolanden lijken het erover eens te zijn dat de vergroting door middel van leverage plaats moet vinden, maar als er daarbij alleen sprake is van een boekhoudkundige truc, zullen de financiele markten het mogelijk niet accepteren.
Frankrijk wil dat ook de ECB betrokken blijft bij het financieel ondersteunen van landen in moeilijkheden, maar daar voelen zowel de ECB zelf als Duitsland weinig voor.
En dan is er nog Italie, dat in Augustus beloofde met een bezuinigingspakket van 54 miljard euro te komen, maar waarvan de details nog altijd niet volledig zijn uitgewerkt. Een belangrijk punt is daarbij de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd van 65 naar 67, maar de coalitiegenoot van Berlusconi heeft al gezegd daar mordicus tegen te zijn.
Veel economen vragen zich af de beslissingen die vandaag genomen worden voldoende zullen zijn om de verspreiding van de Europese schuldencrisis tot staan te brengen en de euro te redden. Domenico Lombardi, voormalig IMF beleidsmaker: "Europe is finally moving in the right direction but there is a sense that the remedies will fall short of the shock and awe response that is required to stabilize market expectations."